روز جهاني عصاي سپيد از كجا آمد؟
امروزه عصاي سفيد نه تنها به عنوانِ يك وسيله ي ضروري جهت تردد نابينايان ،مورد استفاده قرار ميگيرد، بلكه نشانه اي است به منظور مشخص كردن ويژگي خاص فرد دارنده ي آن، يعني كسي كه داراي ضعفِ بينايي است . اگر به تاريخ رجوع كنيم ميتوانيم علت و زمان ظاهر شدن اين وسيله ي خاص نابينايان را پيدا كنيم...
در واقع داستان از اينجا شروع شد كه يك عكاس انگليسي در سالِ يكهزار و نهصد و بيست و يكِ ميلادي بر اثر سانحه ي تصادف، بيناييِ هر دو چشمش را از دست داد. پس از اين حادثه، اين فرد كه جيمز بيگز نام داشت، جهت تردد خود تصميم گرفت از عصايي استفاده كند. پيش از آن استفاده از عصا به مدت قرنها، توسط كساني كه قصد سفر داشتند مرسوم بوده است و علت آن تقريباً به خاطر ناهمواريِ راهها و ناامنيِ آنها بوده است. اما هنگامي كه جيمز بيگز تصميم گرفت از عصايي جهت تردد استفاده كند، دو مسئله در ذهن او به وجود آمد كه باعث شد وي تصميم بگيرد عصاي خود را به رنگ سفيد در آوَرَد. مسئله ي اول اين بود كه اين عصا با داشتن رنگي متفاوت ميتواند به جيمز بيگز كمك كند كه به عنوان فردي خاص، در نظر گرفته شود و هنگام تردد با جلب توجه ديگران از وقوع تصادف با موانع مختلف در امان بِمانَد . مسئله ي دوم اين بود كه عصايي كه به رنگ واقعيِ آن، يعني به رنگ چوب باشد، در تاريكي شب، براي رانندگان وسايل نقليه، قابلِ تشخيص نخواهد بود. بدين ترتيب، سنت استفاده از عصاي سفيد از اروپا آغاز شد. پس از آن، اعلام رسميت يافتن استفاده از عصاي سفيد در سالِ يكهزار و نهصد و سي و يكِ ميلادي ، به اين ترتيب اتفاق افتاد كه يك شركت فرانسوي در يك برنامه تبليغاتي، لزوم ايجاد يك جنبش ملي و بين المللي، جهت استفاده ي نابينايان از عصاي سفيد را مطرح و آن را ترغيب كرد. اين شركت، با ايجاد يك گروه مشاركت كه همزمان در كشور انگلستان نيز دنبال شد سبب اعلام رسميِ لزوم استفاده از عصاي سفيد توسط افرادِ نابينا گرديد . پس از اين جنبش ، راديو بي بي سي خبر اين اتفاق را انتشار داد و اعلام كرد، بهتر است افراد نابينا جهت شناخته شدن و امنيت در تردد، از عصاي سفيد استفاده كنند. در همين سالها نيز يك مؤسسه مرتبط با امور نابينايان در آمريكاي شمالي نيز عصاي سفيد را نشانه ي مخصوصِ افراد نابينا دانست و بر ضرورت استفاده از آن تأكيد كرد. در همين راستا تشويق و ترغيب استفاده ي افراد نابينا از عصاي سفيد توسط اين مؤسسه ادامه يافت تا اينكه در يكي از ايالتهاي متحده ي امريكا شخصي به نام دكتر، ريچاردهوور، مِتُدي را جهت استفاده از عصاي سفيد و قوانين مربوط به آن طراحي كرد كه طي آن فنون استفاده از عصاي سفيد جهت يك وسيله ي ضروريِ تردد نابينايان تدوين گرديد. وي اعلام كرد عصاي سفيد به دليلِ اينكه فرد نابينا را از كمك ديگران در امر تردد، بي نياز ميكند در واقع سمبل و نشانه ي خودكفا بودن، اعتماد به نفس و غرور فردِ نابيناست و نشانه ي شخصيت مستقلِ اوست. بدين ترتيب، استفاده از عصاي سفيد از ايالتي به ايالت ديگر شيوع يافت و افراد بسياري در تدوين آيين نامه ي استفاده از عصاي سفيد ، مؤثر واقع شدند. در سال يكهزار و نهصد و سي و پنجِ ميلادي زمزمه هاي الحاق يك ماده به قانون ايالت ميشيگان، جهت استفاده از عصاي سفيد و تعيين مقررات مربوط به فردِ استفاده كننده و وظيفه ي ساير افراد جامعه در مواجهه با آن آغاز شد، كه در حدودِ دو سال بعد به نتيجه رسيد و پس از آن به ايالتهاي ديگر نيز گسترش يافت. در سالِ يكهزار و نهصد و شصت ميلادي، بسياري از انجمنها و مؤسسات مرتبط با نابينايان و نيز بسياري از شهروندان نابينا از دولت امريكا درخواست كردند كه روزي در سال را به عنوان روز عصاي سفيد اعلام و ثبت كند و آن را به گونه اي رسمي اعلام نمايد. به دنبال اين درخواست، جنبش جديدي جهت ثبت كردن اين روز شكل گرفت و با پيگيري هاي اين گروه، دولت در ششمِ اكتبر سالِ يكهزار و نهصد و شصت و چهارِ ميلادي، ثبت روز عصاي سفيد را تصويب كرد و پانزدهم اكتبر هر سال به عنوان روز عصاي سفيد اعلام گشته و رسميت يافت. از آن سال به بعد هر ساله ،رئيس جمهور وقت امريكا بيانيه اي را در اين روز صادر كرد و روز عصاي سفيد در اين كشور با بر پاييِ جشنهاي هر ساله در اين روز، جايگاه خود را حفظ نمود. از آن به بعد كم كم اين سالروز در بيشترِ نقاط جهان، مورد توجه قرار گرفت و دولتها و انجمنهاي نابينايي هر سال در اين روز با برپايي جشنها، نمايشگاهها و سمينارهايي روز استقلال نابينايان را گرامي ميدارند، چرا كه ظهور عصاي سفيد در جامعه ي نابينايان ، سببِ باز شدن مرزهاي بسياري در زندگي آنها گرديد. اكنون فرد نابينا مي تواند با استفاده از عصاي سفيد به راحتي و با اطمينانِ خاطر در سطح شهرها تردد نمايد و با شركت در فعاليت هاي اجتماعي بدون نياز به كمك ديگران، خود را به ساير افراد جامعه معرفي كرده و توانمنديهاي خود را نشان دهد. ترجمه: سارا پرتو
